CINEMARCH

معماری طبيعت۲

يادآوری

در بخش يکم اين نوشته، از جايگاه و کارکرد نشانگانی چشم‌اندازهای مانيومنت ولی در فيلمهای جان فورد ياد کردم. سرجو لئونه، سينماگر ايتاليايی وسترن اسپاگتی ساز نيز، در يکی از صحنه‌های ۲۰ دقيقه نخست فيلم روزی روزگاری در غرب C'era una volta il West ( ساخت ۱۹۶۸)، که ديشب بخت ديدن آن از کانال RT4 تلويزيون ايتاليا را داشتم، نمايش ديدنی و چشم‌نوازی از زيباييهای مانيومنت ولی را، در چندين نمای بلند و کوتاه پی‌درپی،در برابر چشم بيننده گذارده‌است.

ماه‌نشان

در نيمه نخست دهه ۶۰، که چندسالی در شهر زنجان زندگی می‌کردم، در يکی از سفرهای کوتاه يکروزه در منطقه، با نمونه کميابی از معماری طبيعت آشنا شدم. پس از نزديک به ۲۰سال، در روزهای آغازين مهرماه گذشته، دوباره بخت ياری کرد تا به ديدن اين پديده ديدنی در منطقه ماه‌نشان (۱۰۰ کيلومتری جنوب باختری زنجان) بروم. رهاورد اين سفر، سی چهل عکسی است که از منطقه يادشده و معماری طبيعت بی‌مانند آن گرفته‌ام.

راه به‌سوی ماه‌نشان، در ۳۵ کيلومتری باختر زنجان، در نقطه‌ای به‌نام نيک‌پی، از جاده زنجان - تبريز، به‌سوی جنوب آغازمی‌شود. پس از پيمودن نزديک به ۳۰ کيلومتر و گذر از بلنديها، دره گشاده‌ای در برابر چشم گسترده می‌شود که رود قزل‌اوزن، از خاور به باختر، در آن روان است. قزل‌اوزن، که از کوههای کردستان سرچشمه می‌گيرد و در گيلان با نام سفيدرود به دريای مازندران می‌ريزد، در درازنای چندصدهزار سال، با فرسايش پوسته زمين و شستن خاک دره، نمونه‌هايی ديدنی از معماری طبيعت را شکل‌داده‌است. 

 

در ميان شکل‌بنديهای زيبا و معماری‌گون منطقه، ديدنی‌ترين آنها، دودکش جن غول‌پيکری است که در نگاه نخست، بزرگی و شکوه آن را به‌درستی نمی‌توان دريافت. اما اگر آدمی در کنار آن بايستد، آن‌گاه می‌توان ديد که اين ستون طبيعی شکل‌گرفته از خاک و سنگ، چه اندازه‌ای دارد. با چنين سنجشی، می‌توان گفت که اين دودکش جن، پهنايی بيش از ۵ متر دارد و بلندی آن، نزديک به ۲۵ متر است.

برافراشتگی اين ستون طبيعی نشان می‌دهد که روانی پيوسته آب در گذر زمان، پوسته زمين را چگونه شسته و از تراز نوک ستون، به کف کنونی پای آن رسانده‌است.

عکسهای اين پديده شگفت را، همراه با ديدنيهای ديگر منطقه، در آلبوم ماه‌نشان در گالری عکسهای من PHOTOARCH می‌توانيد ببينيد.

 

  

+ يعقوب رشتچيان ; ٧:۱۱ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٢۱ آبان ،۱۳۸٢
comment نظرات ()