CINEMARCH

معماری بی‌معمار۲

کندوان






















  1. کندوان، روستای کوچکی است در نزديکی شهر اسکو، در ۵۰ کيلومتری جنوب غربی تبريز. اين روستا، برای مردم منطقه آذربايجان و زنجان، با چشمه‌های آب‌معدنی‌اش (که گویا برای درمان بیماریهای کلیه سودمند است) شناخته‌شده و آشناست.
    اما به‌یادماندنی‌ترین ویژگی کندوان، سیمای کالبدی آن است. طبیعت، در این بخش از کوهستان سهند، هنرنمایی خود را، به‌شکل توده‌های سنگی دوک‌مانند یا کله‌قندی، در برابر چشم آدمیان نهاده؛ و آدمی، از زمانی که به روزگار ساسانیان می‌رسد، با کندن و سوراخ‌کردن این دوکهای سنگی، یکی از دیدنی‌ترین و کم‌مانندترین نمونه‌های معماری بی‌معمار را، بازآفریده‌است.

نخستين کسانی که کندوان را شکل‌داده‌اند، با کندن مکانهای بايسته زندگی خود در دل سنگها، دست به‌آفرينش بافتی زده‌اند که هر گوشه آن، نشان از فرهنگ بسيار والای زيست گروهی دارد.




















کندوان، جهان بيمانندی است که در آن، نشانی از مال من و مال تو و ... ديده‌نمی‌شود. در کندوان، آدمی سرپناه و زیستگاه خود را، با بهره‌گیری از داده‌های طبیعت و در دل آن ساخته‌است؛ بی‌آنکه سیمای طبیعت را، برای رسیدن به خواسته خود، دگرگون یا ویران کند.


در کندوان، طبیعت بستر شکل‌گیری بافت زیستگاه را، ازپیش در برابر آدمی نهاده‌است؛ و آدمی، هشیارانه این پیشکش را گرامی داشته و چیدمان خانه‌ها را، همخوان با طبیعت پیش روی خود، با زیبایی و کارآیی درخور، سازمان‌داده‌است. کالبد ازپیش آماده سنگی، هر‌آنجا که بایسته است، با پلهای چوبی و دیواره‌های آجری، کامل‌شده‌است و اتاقها، از درون با راهروهایی که در سنگ کنده‌شده، به‌هم راه‌می‌یابند.
با گذر زمان، شماری از مردمان کندوان، برای دستيابی به يک زندگی آسوده‌تر، خانه‌های کنده‌شده را رهاکرده و در پايين کوه، خانه‌هايی به‌شيوه روستاهای ديگر ساخته‌اند. اما خوشبختانه، بسياری از خانه‌های ديرينه روستا، هنوز زيستگاهی زنده و پرجنب‌جوش هستند؛ و اين ويژگی يکه‌ای است که کندوان را، از انگشت‌شمار جاهای همانند آن در اين جهان، جدا و در ميان آنها برجسته می‌سازد. نوشته و عکس، تنها گوشه‌هايی از زيبايی آموزنده کندوان را می‌تواند پيش رو گذارد. اما برای دريافت همه‌سويه معماری بی‌معمار کندوان، ديدن آن بايسته است. برای
کندوان، يک پايگاه الکترونيک نيز در دست ساخت است.

+ يعقوب رشتچيان ; ۱٠:٥٠ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٦ اسفند ،۱۳۸۱
comment نظرات ()